Vele lezers vroegen me:

Ik beheer een forum/webstek waar leden foto’s kunnen plaatsen. Iedereen mag zelf kiezen wat hij of zij plaatst, maar als ik ongepaste foto’s zie (of een klacht krijg) dan grijp ik natuurlijk wel in. Nu had ik gehoord dat ik als beheerder toch aansprakelijk ben, en dat ik claims van partijen als Getty kan krijgen. Klopt dat? Hoe kan ik dit oplossen?

Een forumbeheerder neemt inderdaad een risico als hij gebruikers toestaat foto’s te plaatsen. Wanneer de fotograaf daar geen toestemming voor heeft gegeven, is de publicatie op het forum een inbreuk op het auteursrecht. De plaatser is daarvoor aansprakelijk, maar de beheerder kan zomaar óók aansprakelijk zijn.

De wet bevat sinds eind jaren negentig een uitzondering voor partijen die informatie van een ander opslaan en doorgeven, waar een forum zich op zou moeten kunnen beroepen. Dergelijke partijen zijn niet aansprakelijk voor die informatie, zo staat in de wet, mits ze de informatie maar niet selecteren of wijzigen. Maar diverse rechtszaken hebben deze uitzondering behoorlijk uitgekleed. Zodra je actief gaat modereren, of gaat meediscussiëren, vindt de rechter dat je niet meer zo’n passief doorgeefluik bent.

Fotosite ShowBizNewz was aansprakelijk voor foto’s die gebruikers uploadden, omdat zij gebruikers uitnodigde foto’s te uploaden en er bedacht op had moeten zijn dat op die foto’s vaak auteursrecht zou rusten (omdat het celebrityfoto’s waren). De rechtbank oordeelde daarbij:

Het is aan [ShowBizNewz] om haar bedrijf zodanig in te richten dat zij maatregelen treft ter voorkoming van inbreukmakende handelingen. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan de mogelijkheid degene die een foto als hier bedoeld op de site van [ShowBizNewz] plaatst na een toelichting vooraf te laten verklaren dat hij of zij de rechthebbende op die foto is. De in de voorwaarden van [ShowBizNewz] opgenomen disclaimer is daartoe in ieder geval niet voldoende.

Dat suggereert dat je een eind zou moeten kunnen komen met een aanvinkvakje “Ik verklaar deze foto zelf gemaakt te hebben” of tekst van gelijke strekking. Maar uiteindelijk gaat het nooit alléén om een tekstje, het gaat om de gehele indruk die een site maakt. En als evident is dat het aanvinkvakje er puur voor de vorm staat en iedereen donders goed weet dat de feitelijke situatie anders ligt, dan ga je als forum nog steeds nat.

Het forum Internetoplichting werd in eerste instantie aansprakelijk gehouden, maar dat werd later teruggedraaid. Daarentegen was de Pompengids weer niet aansprakelijk voor informatie geplaatst door haar leden (pompverkoopbedrijven). Zij mocht afgaan op de juistheid van wat die leden verklaarden, en er waren hier genoeg legitieme redenen denkbaar waarom een lid zou verklaren een bepaald type merkpomp te verkopen zonder toestemming van de merkhouder (met name parallelle import daarvan, wat legaal is maar merkhouders niet leuk vinden).

Soms is de foto om een andere reden legaal. In de Maroc-arrest bepaalde het Hof dat het overnemen van een nieuwsbericht met foto legaal kan zijn als citaat, wanneer het artikel de functie heeft van discussie-inleider en de foto daaraan bijdraagt. Wel moet dan natuurlijk de naam van de fotograaf genoemd zijn, want bronvermelding is verplicht bij beeldcitaatrecht.

De persexceptie wordt ook veel genoemd, maar die is effectief dood. En bovendien is een forum gewoonlijk geen “persmedium”. Een forum brengt geen nieuws maar laat mensen hooguit discussiëren over nieuws.

Veel fotografen sturen de beheerder gewoon de factuur in plaats van uit te zoeken of deze wellicht niet aansprakelijk is. Een voor beheerders vervelende maar wel legale manier van werken: de uploader/gebruiker is niet te identificeren, en bovendien moet de beheerder bewijzen dat hij zich kan beroepen op de beperking van aansprakelijkheid, anders is hij gewoon aansprakelijk voor foto’s van zijn leden. Tenzij natuurlijk een wettelijke uitzondering zoals citaatrecht geldt - maar ook dat moet de forumbeheerder stellen en bewijzen.

Arnoud

Kent u onze boekenserie Deskundig en praktisch juridisch advies al? Webwinkels, hosting, software, security en meer!

WTF-momentje op de vrijdagmiddag dat ik het las: Facebook weigert inzage in persoonsgegevens van hun gebruikers omdat afgifte daarvan hun handelsgeheimen in gevaar zou brengen.

De groep Europe versus Facebook had een campagne opgezet waarbij alle Europese Facebookgebruikers opgeroepen werden om een inzageverzoek te doen onder de privacywet van alle persoonsgegevens die Facebook van ze had. Facebook is verplicht daaraan mee te werken, en biedt daarvoor dit formulier, maar beriep zich tegenover enkele Ierse verzoekers op een uitzondering in de Ierse privacywet die handelsgeheimen beschermt.

De basis van het inzageverzoek is het recht van inzage, bij ons artikel 35 Wet bescherming persoonsgegevens. Dit recht bepaalt dat iedereen het recht heeft te vragen “of hem betreffende persoonsgegevens worden verwerkt.” Als dat zo is, dan moet de verantwoordelijke daarvoor “een volledig overzicht daarvan in begrijpelijke vorm” verschaffen, met onder meer het doel van de verwerking, de soorten gegevens, de ontvangers (of soorten ontvangers) en alles dat hij heeft over de herkomst van de gegevens. Een flinke bult gegevens, volgens bronnen tot een gigabyte groot.

Lid 4 van dit artikel bepaalt dat men óók moet vertellen op welke manier men gegevens verwerkt:

Desgevraagd doet de verantwoordelijke mededelingen omtrent de logica die ten grondslag ligt aan de geautomatiseerde verwerking van hem betreffende gegevens.

De beheerder van het bestand mag een verzoek alleen weigeren als het disproportioneel grote lasten op zou leveren. Hij mag bovendien geen hoge administratiekosten rekenen – de wet noemt expliciet een bedrag van 5 euro als maximumvergoeding voor het afhandelen van een dergelijk verzoek. Dat er mogelijk een hoop moet worden gekopieerd of uitgetypt, maakt het verzoek nog niet meteen disproportioneel, zo besliste de Hoge Raad in de Dexia-zaak. Daar werd overigens ook bepaald dat het oproepen tot het massaal doen van verzoeken géén misbruik van het recht is. De Privacy Inzage Machine van Bits of Freedom is dus volstrekt legaal (en deze verkapte oproep om ‘m te gebruiken dus ook).

De Ierse wet bevat nog een specifieke uitzondering voor dat “logica”-lid:

Subsection (1) (a) (iv) of this section is not to be regarded as requiring the provision of information as to the logic involved in the taking of a decision if and to the extent only that such provision would adversely affect trade secrets or intellectual property (in particular any copyright protecting computer software).

Deze uitzondering staat bij ons niet in de wet, maar hij is terug te vinden in de privacyrichtlijn, overweging 41, dus in de praktijk mag de rechter deze uitzondering toch toepassen bij ons.

Men mag dus inzage weigeren in de logica als dat handelsgeheimen in gevaar zou brengen. Daar kan ik me nog wel iets bij voorstellen. Maar het moge duidelijk zijn dat inzage weigeren in persoonsgegevens zelf met een beroep op dit artikel niet kan. Je bent dan misschien het product van Facebook, maar dat product heeft wel het recht te weten wat er precies van hem wordt verkocht en aan wie.

Arnoud

Kent u onze boekenserie Deskundig en praktisch juridisch advies al? Webwinkels, hosting, software, security en meer!

Vraag: Ik las dit artikel dat telecomproviders zoals Vodafone en T-Mobile een anonieme code (X-Asid header) meesturen als je via hun mobiele netwerk op internet gaat met je telefoon. Dat lijkt me nogal een privacyschending, omdat website-eigenaren je dan aan de hand van die code kunnen volgen. Mag dat zomaar?

Omdat ik altijd veel vragen krijg over muziekrechten heb ik op deze pagina een aantal zaken op een rijtje gezet over het gebruik en kosten van muziek in audiovisuele producties zoals commercials, films, websites en games. Eén van de vragen die ik vaak krijg:

Op 28 augustus 2008 gaat de eerste gespecialiseerde rechtswinkel op het gebied van technologie, media en communicatie (TMC) van start: de Clinic. De Clinic zal gratis eerstelijns juridisch advies geven aan (minder vermogende) particulieren en kleine, star

Er was geen persbericht meer aan gewijd, maar gisteren heeft het College bescherming persoonsgegevens (CBP) de definitieve Nederlandse richtsnoeren voor privacy op internet gepubliceerd in de Staatscourant. De stilte is onbegrijpelijk, want het zijn de be